"Na pamięć przodków"
 
"Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci" 
 
Wislawa Szymborska
 

Motto:

„ Nie powinniśmy odejść z tej ziemi

nie zostawiając śladów,

które polecać będą naszą pamięć

potomności „

Napoleon Bonaparte

                         Dzieje

                                          Rodu Chmelików

                                                           

                                              (linia czeska)               

                                            Herb przodków

Opis herbu wg Waldemara Oszczędy :


Niniejszy herb posiada : tarczę herbową z godlem, helm, labry, przepaskę i klejnot.

Wykonany został więc zgodnie z obowiązującymi zadadami heraldyki.

Tarcza podzielona na pasy.

Pas dolny w polu złotym (żółtym) z godlem czerwonego lwa.

Objaśnienie kolorów: zloto-żółty – wiara, stałość, mądrość, chwała,  czerwień  -  wspaniałomyślność, hart ducha

Pas górny o polu błękitnym (niebieskim) z godłem srebrnego (bialego) pływającego łabędzia i srebrnych młotków (kilofów) przypuszczalnie górniczych.

Ohjaśnienie kolorow: blękit(lazur) – czystość, lojalność, wierność

                                   Srebro (biel) – czystość, prawda, niewinność

Kształt tarczy wskazuje na jej barokowe lub nawet renesansowe (chociaż mniej prawdopodobne ze względu na pozostale elementy herbu – np. godlo pływającego łabędzia),

(hełm prętowy) – pochodzenie herbu. Tarcza może pochodzić z XVI lub XVII wieku.

Podział herbu jest być może związany dwóch różnych rodów (np. węzłem malżeńskim) posiadających własne godla.

Godło  wywodzi się ogolnie z dawnych znakow rodowych.

Umieszczenie godla na herbie opisane zostało powyżej.

Objaśnienie symbolu lwa: krol zwierząt, symbol wladzy królewskiej, cnoty rycerskiej; honoru, siły, odwagi, męstwa.

Hełm  prętowy, turniejowy z XVI wieku, w ¾ profilu w kolorze czarnym z 5. złotymi prętami (wg.heraldyki zachodniej, również czeskiej oznaczają rangę właściciela herbu.

Objaśnienie koloru: czerń – rozwaga, mądrość, stalość.

Labry  w ksztalcie wielkich liści, w kolorach pól i godeł herbowych, spływają z przepaski, ponieważ herb nie posiada korony. Może to wskazywać na mieszczański stan właściciela herbu, który został póżniej nobilitowany do stanu szlacheckiego i zachowal sobie swój wcześniej heraldyczny herb.

Przepaska  w kolorach występujących na tarczy herbowej.

Klejnot  zwieńcza hełm za pośrednictwem przepaski, z ktorej rozwijają się labry. Łączy się on z tarczą herbową.

Klejnotem herbu jest rozwinięte orle skrzydło.

Ponieważ klejnot jest odmienny od godła, przypuszczać można, że np. za bardziej chwalebne zasługi niż pierwotne zostalo nadane nowe godło.

                       Geneza i etymologia nazwiska Chmelik

Nazwisko moje Chmelik niewątpliwie pochodzi z Czech.

Nazwa wywodzi się od chmielu, od uprawiających chmiel (hopster) lub wyrabiających piwo.

Nazwisko to uległo licznym przekształceniom, związanym przypuszczalnie ze zmianą kraju  i miejscem pobytu czlonków rodziny np. Chmelik (Czechy), Chmielik (Polska), Shmelik(Germany), Chmelyk (USA), Chemelik (pierwotna nazwa w Czechach) .

                       Rozmieszczenie nazwiska w Polsce Chmelik

               

        

            0            2          3            4             5             6              7               8             9             10         

   

                                                                                                   8                     9                 

Razem 13 osob w 6 województwach  

Dane posortowane malejąco wg liczby osób w województwie.

Lp.

Województwo

Liczba osób

1

bielskie

5

2

tarnowskie

3

3

warszawskie

2

4

katowickie

1

5

nowosądeckie

1

6

szczecińskie

1

 

RAZEM

13

 

 

 

Daane posortowane wg nazwy województw w porządku alfabetycznym.

Lp.

Województwo

Liczba osób

1

bielskie

5

2

katowickie

1

3

nowosądeckie

1

4

szczecińskie

1

5

tarnowskie

3

6

warszawskie

2

 

RAZEM

13


Dane liczbowe zaprezentowane pochodzą ze „Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych” pod redakcją Prof. Kazimierza Rymuta, wydanego w wersji tradycyjnej przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie.

Słownik ten prezentuje występowanie nazwiska w Polsce na początku lat 90. XX wieku. Dane zaczerpnięte są z systemu PESEL. Podzial Polski wg województw jest sprzed 1998 r. (49 wojewodztw).

 

Sprawdzając telefonicznie osoby zamieszkale w województwach: nowosądeckie, szczecińskie i warszawskie - przekonalam się, że występują tu  nazwiska Chmielik, a nie Chmelik.

Moi  czescy protoplaści rodu Chmelików wywodzą się z okolic Czech Wschodnich (pogranicze kłodzkie) - region Hradec Kralove. Są to miejscowości:

Mezileci, Markusovice, Velke Svatonovice, Brzice.

 

 

Najstarszym datowanym przodkiem rodziny Chmelików był Vaclav Chmelik,

urodzony  około 1670 r. właśnie w Mezileci.

Wiadomo, że napewno on i jego potomkowie zajmowali się uprawą roli. Czy chmielu ?  Prawdopodobnie.  W aktach metrykalnych wymieniane są takie zawody, jak: sedlak, zahradnik, rychtar, chalupnik.

                                                  Mezileci :

 

 

        

 

                                           Widokówki z Mezileci     

                 

                                        

 

                                         Widok ogólny na Mezileci

 

W tej miejscowości urodzili się i mieszkali :

1670 r. – Vaclav Chmelik

1700r – Martin Chmelik

1735r – Martin Chmelik

1742r. – Maria Cecylia Mojzis

1777 r – Antonius Chmelik

1799 r – Anna Chmelikova

1801 r – Jan Chmelik

1803 r – Antonin Chmelik

1805 r – Josef Chmelik

1806 r – Jakub Chmelik

1810 r – Josef Chmelik

1811 r – Antonin Chmelik

1814 r – Antonin Chmelik

1816 r – Frantiszka Chmelik

1820 r – Katerina Chmelik

1822 r – Franciszek Chmelik

1826 r – Vincent Chmelik

1845 r – Adolf Chmelik

                                                Markusovice:

W Markusovicach urodzili się :

1844 r – Karolina Klein

1868 r – Felix Chmelik

A w 1867 r. ożenił się Adolf Chmelik z Karoliną Kleinową , córką Augusta Klein, górnika  z Markusovic i Reginy zd.Haase.  August Klein  urodzony w 1822 r. był synem Antoniego Klein, rolnika z Sedlovicich N. i  Karoliny z Langbilau  ( obecna Bielawa )  - Śląsk Sudecki ( obecne województwo Dolnośląskie ).  

W domowym archiwum zachował się oryginalny odpis aktu małżeństwa Adolfa z Karoliną,  i ten dokument stał się punktem wyjścia do poszukiwań przodków.

 

Odpis aktu tego małżeństwa z Archiwum Państwowego z Zamrsku w Czechach.

Adolf Chmelik

 

 

Karolina Klein

 

                                                            Velke   Svatanovice :

                                                                        

 

 

 

Tutaj zamieszkiwała rodzina Breiterów, spokrewniona  z rodziną Chmelików.

 

Svatanovice – od końca XVIII wieku stały się ośrodkiem górniczym, powstały kopalnie węgla kamiennego i rud żelaza. Mieszkańcy okolic znaleźli zatrudnienie i zdobywali nowy zawód .

 Przy kopalniach powstały domy mieszkalne dla pracowników kopalni, zwane Mexico.

 

Tam zatrudniony był, i pierwsze nauki zawodu górniczego pobierał, Adolf Chmelik, ożeniony z Karoliną Klein..

W  1868 r. przychodzi na świat pierworodny syn  Felix.

Adolf Chmelik w poszukiwaniu pracy opuszcza Czechy  w roku około 1870.

Jako mechnik specjalista od maszyn górniczych  znajduje pracę w Niemczech, tu rodzi się jego córka Franciszka. Potem  wraz z rodziną przenosi się do Polski.  Osiada w  Chrzanowie (Kąty), a potem w Libiążu.

     

     Herb                           Panorama Libiąza

 

 

                        Widok na kopalnie "Janina"

 

 Adolf Chmelik znajduje zatrudnienie w nowopowstającej Kopalni Węgla Kamiennego „Janina” w Libiążu. W tej kopalni pracuje potem jego  najmłodszy syn Wojciech Chmelik oraz wnukowie Wilhelm i Jan Mieczysław.

 

Lata okupacji 1939-45 spędzają w Libiążu, a Wilhelm z rodziną w  Chrzanowie.

 

Po wyzwoleniu potomkowie Adolfa Chmelika  żenią się , wychodzą za mąż i wyjeżdżają z Libiąża i Chrzanowa.

Wilhelm, najstarszy wnuk Adolfa, znajduje mieszkanie i pracę w  Zakładach Chemicznych Oświęcim w Oświęcimiu.

 

 Stefania, siostra Wilhelma - wraz z mężem  Franciszkiem Faltusem (nadsztygarem górniczym )  wyjeżdża do Lędzin, gdzie Franciszek zatrudnia się  w Kopalni Węgla Kamiennego „Ziemowit” ,  potem w kopalni „Piast”.

 

Jan Mieczysław, brat Wilhelma - osiada  w  Katowicach ,  pracuje na kopalni „Katowice",  a po latach zostaje jej naczelnym inżynierem.

 

Helena, siostra Wilhelma - również przenosi się do  Katowic; wychodzi za mąż za  śpiewaka Opery Bytomskiej, Stanisława Babisa -  pracuje w Katowicach jako gł.księgowa firmy KOPEX.

 

Najmłodszy brat Wilhelma , Leonard - najpierw pracuje w Oświęcimiu w Zakładach Chemicznych Oświęcim, a potem żeniąc się z Zofią Szymańską, mieszkanką Tarnowa, przenosi się do Tarnowa .

 

Tak potoczyły się losy wnuków Adolfa Chmelika, który pierwszy z tej rodziny wybrał Polskę za swoją Ojczyznę.

 

 

 

         Materiał  udostępnił :                                                                     Opracowala:

          Stanisław Chmelik                                                            Alicja Piwowarska (Chmelik)